Home

Công Nghị Giáo phận, một sáng kiến của Đức Hồng Y GB Phạm Minh Mẫn, Tổng Giám Mục Giáo phận TP Hồ Chí Minh. Nếu tôi nhớ không lầm, sáng kiến này đã có ngay từ lúc Đức cha Mẫn vừa được bổ nhiệm về làm Tổng Giám Mục Giáo Phận. Ngài đã thao thức và nay, sau ĐHDC, mong ước của Ngài và cũng là của dân Chúa, đặc biệt là tầng lớp Kitô hữu giáo dân được thực hiện.

Nhìn lại quá trình chuẩn bị, ĐHY đã có những bước đi bài bản. Đầu tiên là Ngài ra Lời Chủ Chăn tháng 6 công bố quyết định tổ chức Công nghị, thành lập Ban Tổ chức, ấn định thời gian, địa điểm, thành phần tham dự và quan trọng hơn là nêu mục đích, ý nghĩa và nội dung sẽ được đưa ra bàn thảo, trao đổi đó là :

1 – Đưa tinh thần và nội dung của Thư Chung 2011 vào trong mọi lãnh vực của đời sống và sinh hoạt của Giáo phận những năm tới.

2 – Tạo cơ hội cho mọi thành phần trong gia đình giáo phận ý thức vượt qua khung nếp khép kín do hoàn cảnh xưa nay tạo ra, mở rộng sự hiệp thông trong Giáo hội, hòa nhập vào đời sống văn hóa xã hội, hướng đến chu toàn sứ vụ, loan báo Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô, vì sự sống mới của gia đình nhân loại cùng đất nước hôm nay.

3- Tạo điều kiện thúc đẩy mọi thành phần Dân Chúa tham gia Công Nghị giáo phận, và cùng nhau tích cực tham gia công cuộc canh tân đổi mới trong thời gian tới, theo như lời kêu gọi của Đại hội Dân Chúa năm 2010

Lời chủ chăn cũng kêu gọi các Linh Mục, tu sĩ, giáo dân, các ngành, các giới, đoàn thể, các giáo hạt,Dòng tu, Tu hội…tích cực tham gia học hỏi Thư Chung Hậu Đại Hội Dân Chúa và đóng góp những ý kiến cụ thể để canh tân, đổi mới đời sống đạo nơi bản thân, gia đình, giáo xứ, tập thể và rộng ra là cả Giáo phận. Ngài cũng đặt ra lộ trình chuẩn bị Công nghị cho các giới, đoàn thể và đặc biệt các Giáo hạt, phải tổ chức trong tháng 9 các “Công nghị Giáo Hạt” qua đó tại các giáo xứ, Linh Mục Chánh xứ phổ biến Thư chung, thông báo về Công Nghị Giáo phận. Các Giáo hạt thành lập ban tổ chức cấp Giáo hạt, ấn định ngày giờ tổ chức, mời các đại biểu từng giáo xứ tham dự mà thành phần chính là các đại biểu giáo dân đã được bầu chọn. Ban thư ký Công nghị mà đứng đầu là LM Phêrô Nguyễn Văn Hiền đã soạn ra 25 câu hỏi gợi ý từ Thư Chung hậu ĐHDC gửi đến các LM, các giáo xứ, đoàn thể, các giới trong Giáo phận để các thành phần có trách nhiệm được cử đi dự học hỏi, góp ý thảo luận trước. Một số Giáo hạt đã lên kế hoạch, gửi tài liệu triển khai đến các đơn vị trực thuộc như Hạt Hóc Môn, bao gồm địa bàn Quận 12 và Huyện Hóc Môn gồm 19 giáo xứ  mở Công nghị (CN) vào ngày 3 tháng 9 năm 2011 tại Gx Trung Chánh. Các LM trong Hạt được phân công tham gia 4 nhóm, mỗi nhóm gồm 1 LM Nhóm trưởng và có từ 5 đến 6 LM  tham gia, có 3 thư ký là giáo dân hay tu sĩ các cộng đoàn trong hạt. Thời gian từ 8 giờ đến 11g30, trong đó phần nghi thức chiếm 30 phút, phần học hỏi 45 phút, phần chia nhóm thảo luận 1 giờ 30 phút. Đúc kết 30 phút. Đức Hồng Y đã đến dự và lắng nghe phần đúc kết, Ngài đã có một bài phát biểu quan trọng định hướng cho các lần tổ chức CN các Hạt sau đó. Đây là CN Giáo hạt đầu tiên tổ chức, được đánh giá là qui mô, coi trọng phần nội dung, đi đúng trọng tâm có thể được coi là “Công nghị mẫu”. Rất tiếc là không có các đại biểu các Giáo hạt khác đến dự để học tập, Ban Thư Ký CN không có người đến dự nên không có dịp rút kinh nghiệm nhân rộng điển hình này. Báo Công Giáo và Dân Tộc nghe đâu đã cử 4 phóng viên theo dõi sinh hoạt với 4 nhóm và đưa tin phản ánh khá đầy đủ trong số báo 1824, nhờ đó nhiều nơi mới biết có tổ chức này. Và cũng đáng chú ý là vào ngày 7 tháng 9, Ban thường vụ mở rộng UBĐKCG /TP họp hội nghị triển khai đợt học hỏi Thư chung với  việc phổ biến trên 500 tập Hỏi Đáp Thư Chung đến các thành viên trong suốt tháng 9, có 13/21 Ban ĐKCG các Quận Huyện đã sinh hoạt, góp ý. Ngày 11 tháng 10 năm 2011, một buổi tổng kết và cầu nguyện hướng về CN được tổ chức tại nhà thờ Thánh PhaoLô, Hạt Phú Thọ từ 8g30 đến 11g30 với trên 150 đại biểu gồm LM,Tu sĩ,giáo dân tham dự. LM Trưởng Ban  Thư ký CNGP, Đức Hồng Y Tổng Giám Mục đã đến dự lắng nghe phần đúc kết góp ý và nói chuyện với hôi nghị.

Về phía các Giáo hạt, ngay sau Hạt Hóc Môn, các Giáo hạt khác tuần tự tổ chức trong tháng 9. Có Giáo hạt tổ chức vào với dip tĩnh tâm các LM trong Hạt, có đại diện HĐMV các giáo xứ tổng cộng ba chục vị tham dự. Có Giáo hạt, giáo dân đông, xứ đạo nhiều, cũng chỉ có năm bẩy chục giáo dân kể cả các Linh Mục trong Hạt. Qui mô hơn cả sau hạt Hóc Môn là Hạt Tân Sơn Nhì với khoảng 500 đại biểu, Hạt Chí Hòa 300. Có Giáo hạt dành cả một buổi  sáng tổ chức CN, nhưng cũng có Giáo hạt vỏn vẹn chưa đầy 2 tiếng đồng hồ buổi tối, trong đó phần huấn từ, giảng giải của LM thuyết trình chiếm hơn phân nửa thời gian, còn lại chỉ khoảng 30 phút dành cho đại biểu tham gia ý kiến, mà toàn những ý kiến trên trời dưới biển, chả có liên quan gì đến Thư Chung hay CN, rồi sau đó lập biên bản báo cáo. Có Giáo Hạt các đại biểu đi dự trên tay có một tập tài liệu làm việc, trong đó có văn bản Thư chung, lịch làm việc, các câu hỏi thảo luận. Có nơi còn có thẻ đại biểu, trang phục chỉnh tề, được chia nhóm thảo luận. Nhưng cũng có Giáo hạt đến nơi các đại biểu được phát một tờ giấy in các câu hỏi thảo luận rồi đem về nhà tiếp tục nghiên cứu chờ dịp khác góp ý vì có kịp giờ đâu mà đọc câu hỏi.Có nơi thì chẳng có gì, thậm chí chẳng có thư ký hội nghị, chẳng có câu hỏi gợi ý. Ai có ý kiến gì thì phát biểu, cuối cùng là cám ơn ra về và hẹn ngày gặp lại.

Ban Thư ký CN đã được hình thành làm việc trong tháng 6 và 7  trước đó. LM Trưởng ban  thấy nơi nào cũng im ắng. Một vài nơi đã tiến hành học hỏi thư chung kết hợp tổ chức CN thì chỉ hội là chính còn học thì chỉ loanh quanh vòng ngoài, thiếu trọng tâm hay chỉ đề cập đến một cách chung chung chẳng xoay quanh nội dung 4 chương của Thư Chung, nóng ruột đã phải viết bài trên trang Web tgpsaigon.net ngày 23 tháng 9 năm 2011 sau khi đã được một vài nơi mời đến, qua đó đã chỉ rõ nội dung cần học hỏi, góp ý thế nào tại các Giáo hạt, chỉ nên đề cập đến việc làm thế nào để..? có đề nghị nào, sáng kiến nào với CN “một cách cụ thể”, sát sườn chứ không phải là thêm vào các ý kiến, giảng giải để thành một bản Thư Chung mới nối dài, không phải là đem cả 25 câu hỏi gợi ý để cùng đọc và cùng nghe với nhau rồi nhìn đồng hồ và nhanh chóng đọc kinh bế mạc.

Mới đây, trong bài viết “Công Nghị Giáo phận: Lo âu và Hy vọng”, LM Trưởng Ban Thư ký đã không ít băn khoăn, lo âu thực sự, vì chẳng nhận được một bản góp ý nào từ các Giáo hạt ngoại trừ của một số cá nhân, hay tổ chức không nằm  trong cơ cấu giáo hội, những người không được mời dự tiệc cưới (x Mt 22,1-14).  Lại có người trong “gia đình chủ hôn” chua chát: “chẳng đi đến đâu” hay “rồi đâu lại vào đó”, “Tốn tiền vô ích” phản ánh thái độ tiêu cực, thờ ơ, vô cảm. Thái độ người con thứ “Thưa Ngài, con đây” nhưng rồi chẳng thi hành ý Cha mình, hay “có làm nhưng làm cho có” (x Mt 21;28-31). Hay của những người Phrisiêu “nói mà không làm” ( Mt 23,1-2 ). Thái độ đó có thật, mà đau là của “những con thứ” (tôi nhấn mạnh ) chứ không phải của những thợ thất nghiệp đang đứng ngoài đường, chờ ông chủ cho người tuyển vào làm vườn nho cho ông ở những giờ thứ mười, mười một.(x.Mt 20;1-16). Báo CGvDT trên mục “Góc nhỏ nhà đạo” Người Lữ Hành Emmaus đã phải kêu lên: “Công Nghị ơi! gần lắm rồi” cho thấy nỗi niềm tha thiết của những Kitô hữu giáo dân, họ mừng như thế nào khi dám mơ ước CN sắp tới sẽ là một Lễ Hiện Xuống mới cho Giáo phận mà cũng là cho Giáo Hội Việt Nam.

Không biết các Đấng Giám Mục các Giáo phận khác có nhận ra điều này ? và nếu các Ngài cũng có dự định mở CN cho giáo phận mình thì đừng để “Nơi đây tôi chờ, nơi kia anh chờ, trong căn nhà nhỏ Mẹ cũng ngồi chờ … chờ đã bao năm, chờ đã bao năm” (NS Trinh Công Sơn ) các” người con thứ” mới tỉnh thức. Số này không ít đâu !

Thôi thì thôi vậy, biết làm sao. Chỉ xin đáp lời Đức Hồng Y Tổng Giám Mục là Cầu nguyện xin ơn Đổi mới trong Giáo hội. Chắc hẳn Ngài cũng biết nhưng cũng chờ mong có nhiều người cộng tác với Ngài một cách đích thực để nài xin Thánh Thần Chúa đến “Đổi mới, đổi mới mặt địa cầu”. Nhưng có lẽ Ngài cũng phải buồn lòng thốt lên “chỉ có bằng ấy thôi sao, còn những người kia đâu?”, và nghe như có tiếng phản hồi: “Thưa Ngài, họ đang còn bận nhiều việc khác, đâu phải chỉ có một việc là Công Nghị”

   Trần Nhân Thế

One thought on “Công Nghị Giáo phận, chờ đã bao năm!

  1. Công nghị Giáo phận: hy vọng và lo âu

    Năm Thánh rồi Đại Hội Dân Chúa, Thư Chung rồi Công Nghị Giáo Phận, các sự kiện lớn cứ đắp đổi theo nhau như một dòng sông yên bình. Dân Chúa đã quen với các từ “Năm Thánh, Đại Hội và Thư Chung”, nhưng còn lạ lẫm với từ “Công Nghị”. Thực ra, Công nghị Giáo phận không phải là điều mới mẻ trong sinh hoạt của Giáo Hội, nó đã được quy định khá đầy đủ trong giáo luật (các điều 460-468). Theo đó, công nghị là cuộc họp gồm các linh mục và các tín hữu được chọn trong giáo phận nhằm mục đích giúp giám mục trong việc mưu ích cho cộng đoàn giáo phận. Có thể nói quyết định mở Công Nghị, đúng một năm sau Đại Hội Dân Chúa, là một quyết định có đủ các điều kiện “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” bởi Năm Thánh và Đại Hội Dân Chúa như vẫn âm vang trong lòng mọi người và tất cả vẫn mong đợi được thấy hoa trái của những biến cố lịch sử này.

    Công nghị Giáo phận còn ở phía trước nhưng như thể đã bắt đầu từ hôm nay, khi các giáo hạt như Hóc Môn, Thủ Đức, Thủ Thiêm, Sàigòn-Chợ Quán, Phú Thọ, Tân Sơn Nhì, Gò Vấp, Chí Hòa, Phú Nhuận … lần lượt tổ chức những buổi học hỏi Thư Chung, trao đổi và góp ý cho Công Nghị. Thêm vào đó, các tổ chức mục vụ như hội đồng giáo xứ, giáo lý viên, ca viên …, các tổ chức tông đồ giáo dân như giới doanh nhân, giáo chức …, các đoàn thể như Cùng Theo Chúa, Hiệp Hội Thánh Mẫu … và cả ủy ban Đoàn Kết cũng có những sinh hoạt tương tự. Nghe đâu ban Phụng Tự cũng đang soạn một kinh nguyện giúp cộng đoàn cầu nguyện cho Công Nghị, ban Truyền Thông chuẩn bị một Logo, ban Thánh Nhạc sáng tác một bài hát cho Công Nghị. Các giáo hạt và các giáo xứ, các ban mục vụ và các tổ chức mục vụ cũng như tông đồ như bắt đầu chuyển động, chuẩn bị xa cho Công Nghị Giáo Phận vào tháng 11 sắp tới.

    Nếu những biến chuyển tích cực trên đây cho ta thêm niềm tin tưởng và hy vọng vào Công Nghị, thì những chuyển biến có phần chậm chạp, thậm chí tiêu cực, cho ta nhiều nỗi lo. Lo lắng bởi cho đến nay, ngoài một vài đóng góp ý kiến mang tính cá nhân, ban Thư ký Công nghị vẫn chưa nhận được một bản phúc trình chính thức nào từ những đơn vị đã tổ chức học hỏi và hội thảo. Nhiều giáo hạt vẫn chưa thấy tiến hành học hỏi Thư Chung và góp ý cho Công Nghị, nhiều giáo dân trong các giáo xứ vẫn chưa biết đến Công Nghị, nhiều đại biểu tham dự hội thảo cấp giáo hạt phát biểu mang tính cá nhân hơn là đại diện, kết cuộc “những người nghèo, những kẻ rốt hết” trong cộng đoàn vẫn chưa có được tiếng nói, đồng nghĩa những ý kiến đóng góp cho Công Nghị có thể bị giới hạn trong thiểu số “toàn tòng” hay “mộ đạo” mà thôi. Điều khiến ta lo lắng hơn xuất phát từ những phát biểu có thể là vô tình nhưng gây nản lòng không ít cho nhiều người, chẳng hạn những phát biểu như: “kết cuộc rồi cũng chẳng tới đâu!”, “rồi xem, cũng thế thôi!”, “cuối cùng, đâu cũng vào đó!”… Thiếu niềm tin và hy vọng, các hoạt động chuẩn bị cho Công Nghị chỉ là hình thức, tốn công sức và tiền của mọi người.

    Tuy nhiên, những tiếng nói “nghịch chiều” cũng nhắc nhớ và đòi hỏi chúng ta nắm vững và đi sâu vào trọng tâm của Công Nghị là “đổi mới” và đổi mới ở cả hai chiều sâu và chiều rộng: “Ở chiều sâu, là đổi mới con tim … thoát khỏi sự kiềm tỏa của lòng tham sân si cùng tính đối kháng cố hữu, để nội tâm được tự do sống ‘đạo yêu thương’ … và cùng nhau phục vụ công ích … Ở chiều rộng, là đổi mới hiện trạng đời sống gia đình và cộng đoàn, trong Giáo Hội cũng như trong xã hội: nỗ lực giúp nhau thoát khỏi những căng thẳng và bất ổn, để xây dựng một cộng đoàn yêu thương, hiệp thông, hiệp nhất, tạo thuận lợi cho việc hoàn thành sứ vụ loan Tin Mừng Sự Sống và Tình Thương cho mọi người” (Đức Hồng Y GB, Lời mời gọi đổi mới, lời mở).

    Như thế, Công Nghị vừa là thách đố vừa là cơ hội, để chúng ta thể hiện mối quan tâm mục vụ hàng đầu của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam là xây dựng cộng đoàn hiệp thông, hiệp thông với Chúa cũng như với nhau. Nhờ ơn Chúa giúp và nhờ sự nhiệt thành cộng tác của mọi tín hữu, chúng ta hy vọng Công Nghị sẽ gặt hái được nhiều thành quả tốt đẹp. Để được như vậy, Công Nghị chắc hẳn không thể kết thúc với những tuyên ngôn hay quyết nghị, nhưng phải được tiếp nối bằng một kế hoạch mục vụ chung làm nền tảng cho các hoạt động mục vụ, cách riêng việc phối hợp giữa các ban hay tổ chức mục vụ trong giáo phận. Như thế, dòng sông sẽ chảy mãi, mang theo nhiều phù sa mầu mỡ bồi đắp cho mảnh đất quê hương.

    Lm Phêrô Nguyễn Văn Hiền
    Trưởng ban Thư ký Công nghị

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s